Bekijk alle cursussen en congressen

Er zijn 6 aankomende evenementen
Als eerste erbij zijn?
Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Een medialle en leptospirose

20 februari 2026 Posted by: Pieter Simons

Terwijl de overgrote meerderheid na het finishen van een mud run met een runner’s high naar huis gaat,  nemen sommigen een minder prettig souvenir mee naar huis: een infectie met Leptospira. Deze bacterie veroorzaakt leptospirose, een ziektebeeld variërend van asymptomatisch tot, in sommige gevallen, levensbedreigende septische shock. Wat is deze ziekte precies? En hoe bang moeten deelnemers aan mud runs zijn voor deze ziekteverwekker? Door Yfke Prins

Knaagdieren

Mensen kunnen geïnfecteerd raken door contact met water of grond verontreinigd met urine van ratten en muizen, besmet met leptospira. Er bestaan meerdere subtypen van de bacterie. Leptospira icterohaemorrhagiae wordt vaak uitgescheiden door ratten en wordt vaker geassocieerd met een ernstige vorm van de ziekte. Leptospira grippotyphosa, daarentegen, wordt vaker aangetroffen in de urine van muizen en is meestal gekoppeld aan een mildere variant.

blank

Ziekte van Weil

Een infectie begint met de acute fase, die vijf tot zeven dagen duurt. De symptomen zijn divers en vaak aspecifiek, zoals braken, diarree, koorts, spierpijn en hoesten. Kenmerkend voor leptospirose is conjunctivale roodheid, soms gepaard gaand met conjunctivale bloedingen. In de meerderheid van de gevallen is deze acute fase zelflimiterend. Patiënten kunnen ook volledig asymptomatisch blijven.

Bij een deel van de patiënten ontstaan echter ernstige klachten in de zogenoemde immuun fase, wanneer het immuunsysteem antistoffen tegen de bacterie gaat produceren. Naast de klachten uit de acute fase kunnen dan ernstige symptomen optreden, zoals icterus, nierfalen, bloedingen en myocarditis. Een ernstige variant hiervan staat bekend als de ziekte van Weil, gekenmerkt door icterus, nier- en leverfalen, pneumonitis, longbloedingen en spontane bloedingen. De behandeling in Nederland bestaat in ernstige gevallen uit intraveneuze toediening van penicilline of cefalosporines (benzylpenicilline danwel ceftriaxon), of uit orale behandeling met amoxicilline of doxycycline.

Blootstelling en epidemiologie

Hoewel leptospirose zeldzaam is, neemt de incidentie in Nederland toe, onder andere door klimaatverandering. In 2019 kregen 124 patiënten in Nederland de diagnose leptospirose, van wie 57 de infectie in Nederland oplopen. Deze cijfers zijn waarschijnlijk een onderschatting van het werkelijke aantal gevallen, doordat een groot aandeel van de patiënt symptomatisch is en dus ongediagnostiseerd blijft. De meeste patiënten raakten geïnfecteerd door contact met besmet water via recreatieve watersporten of door contact met besmette grond. Hieronder vallen enkele patiënten die besmet raakten dan deelnames aan mud runs. De incubatietijd ligt meestal tussen de vijf en veertien dagen, maar kan variëren van twee tot dertig dagen.

blank

Alarmsignalen

Niet iedereen die zich presenteert met griepachtige klachten hoeft getest te worden op leptospirose. Diagnostiek kan overwogen bij patiënten met alarmsymptomen, zoals verslechterde lever- of nietfunctie met of zonder icterus en conjuctivale roodheid, in combinatie met recent zoet water en/of modder contact.  In de eerste tien dagen zijn er nog geen antistoffen aanwezig, waardoor alleen PCR diagnostiek de ziekte kan aantonen. Daarna, tijdens de immuunfase, kan serologisch onderzoek worden verricht om de diagnose te bevestigen.

Zorgen maken of niet…

Moeten deelnemers aan mud runs zich dus zorgen maken over Leptospira? Tot op zekere hoogte wel, aangezien besmetting tijdens een mud run mogelijk is. De kans op het oplopen van leptospirose blijft echter klein. Volgens het advies van de GGD is er geen reden om mud runs te vermijden, zolang deelnemers enkele algemene voorzorgsmaatregelen in acht neemt. Deze omvatten het afdekken van (open) wonden, het vermijden van het inslikken van water en/of modder, en het informeren van de arts over deelname aan een mud run wanneer kort daarna griepachtige klachten ontstaan. Blijf dus vooral meedoen aan mud runs, maar blijf alert.

Auteur: Yfke Prins

Bronnen